مقاله


کد مقاله : 13980401190274

عنوان مقاله : گونه‎شناسی کیفی سبک‎های زیارتی جوانان در شهر مشهد

نشریه شماره : 13 فصل بهار - تابستان 1398

مشاهده شده : 290

فایل های مقاله : 643 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 محمدمهدی واعظ موسوی smmvm.75@gmail.com دانشجو دانشجوی کارشناسی
2 مهدی کرمانی m-kermani@um.ac.ir استادیار دکترا
3 احمدرضا اصغرپورماسوله asgharpour@um.ac.ir استادیار دکترا

چکیده مقاله

هرچند زیارت بیشتر با عنوان کنشی مذهبی شناخته می‎شود اما ماهیت فرهنگی اجتماعی قابل توجهی دارد که شناخت آن مستلزم اتخاذ رویکردهای روشی ژرفانگر کیفی است. سنخ‎شناسی سبک‎های زیارتی در بین گروه‎های مختلف اجتماعی همچون جوانان ازجمله پرسش‎هایی است که با چنین رویکردی قابل طرح و پاسخ‎یابی هستند. بر این اساس در مطالعه حاضر برای یافتن انواع سبک‎های زیارتی جوانان، ده نمونه هدفمند از بین جوانان بیست تا سی ساله در شهر مشهد انتخاب شدند. مصاحبه‏ها به صورت نیمه‏ساخت‏یافته اجرا و مبتنی بر روش تحلیل مضمون، کدگذاری باز و محوری انجام شد. دستاورد اصلی این پژوهش صورت‎بندی چهار سبک زیارتی در قالب نمونه آرمانی وبر شامل سبک درون‎نگرانه، سنت‎مدارانه، عملگرایانه و تفرج‎گرایانه است. هریک از این تیپ‎های زیارتی در سه مرحله ظهور پیدا می‎کنند: مرحله مقدمات و الزامات، مرحله اجرایی و مرحله نتایج و دستاوردها. چهار مفهوم محوری که خود حاصل انتزاع مضامین مختص هر مرحله هستند، وظیفه نمایاندن ماهیت هر یک از سبک‎های زیارتی را برعهده می‎گیرند. معنویت (در دو سطح ناسوتی و لاهوتی) مفهوم محوری سبک درون‎نگرانه محسوب می‎گردد. زیارت سنت‎مدارانه با مناسک تعریف می‎شود، حاجت نماینگر روح حاکم بر زیارت عمل‎گرایانه ‎است و فراغت را می‎توان وجه اصلی زیارت تفرج‎گرایانه به حساب آورد.